Thema november 2014

Pompoenen 

Halloween

Pompoenen spreken tot de verbeelding. We denken al gauw aan Halloween met de lampionnen van uitgeholde pompoenen. Daarvoor heb je een goed scherp mes nodig omdat de wand van de vrucht vrij stevig is.

In Amerika zijn wedstrijden wie de grootste pompoen kan kweken. Het record is meer dan 500 kilo!

In deze tijd van het jaar zien we ze ook overal als decoratie. Al zijn dat vaak ook de niet eetbare sierkalebassen. Er zijn heel veel soorten die tot de pompoenfamilie behoren. De familienaam is Cucurbita en hiertoe behoren ook meloen, komkommer en courgette. En behalve leuk zijn ook veel pompoenen eetbaar! Heerlijk voor o.a. soep, taart of curries.

Hoe groeien pompoenen?

Cucurbitax is een kruidachtige plant die lange uitlopers vormt waaraan de vruchten groeien. Omdat die erg zwaar kunnen zijn, worden de uitlopers over de grond geleid. Eerst vormen zich mooie gele bloemen, waarna de pompoenen uitgroeien. Meestal worden de vruchten op een bedje van stro gelegd of op een tegel, zodat ze geen ligplekken krijgen van de aarde. 

Welke pompoenen kun je eten?

Pompoenen worden al meer dan 10.000 jaar gegeten, maar waren tot voor kort in Nederland niet zo bekend als groente. Ook de bloemen en de zaden kun je eten. Daarover later meer.

Er zijn verschillende soorten pompoen eetbaar. Ik noem er een paar:

De oranje pompoen is de bekendste.

Oranje pompoenen

Oranje pompoen

Daarnaast zie je ook de patisson, een kleine, platte, meestal witte pompoen, die je leuk kunt vullen.

Patisson

Patisson

De butternut, een flesvormige, beige pompoen heeft veel oranje vruchtvlees en weinig pitten en is heerlijk zacht en zoet van smaak.

Butternut

Butternut

Weet je dat ook de schil van de meeste pompoenen eetbaar en vol gezonde vezels is? Je hoeft de pompoen dus voor gebruik alleen te wassen en de houtige stukjes van de schil af te snijden.

Pompoenen zijn heel gezond

Pompoenen hebben een lage energetische waarde maar bevatten wel veel vezels. Vezels zijn belangrijk voor de goede werking van je darmen, maar daar houd het niet op! Pompoenen bevatten betacaroteen. Van betacaroteen is bekend dat het goed is voor de ogen en de huid. Verder bevatten pompoenen vitaminen, mineralen en antioxidanten. Pompoenen versnellen de spijsvertering en verhogen de weerstand.

Weet je dat pompoen een bron is van o.a. vitamine B, C en D en mineralen bevat zoals calcium, ijzer, magnesium en zink?

Pompoenen hebben geneeskracht

Pompoen op het menu zetten is zeer aan te bevelen bij hypoglykemie (te veel suiker in je bloed) of diabetes. In de Chinese kruidenleer wordt pompoen ingezet tegen oedeem (zwelling) aan handen en voeten.

Na de bevalling stimuleert pompoen de productie van moedermelk. 

In Curaçao wordt van pompoen een papje gemaakt dat op ontstekingen of irritaties gelegd wordt. 

Verder kan je je borst er mee insmeren waardoor pompoen verlichting brengt bij bronchitis.

Ook werkt het eten van pompoen vaak heilzaam bij darmontstekingen.

Pompoenpitten

Weet je hoeveel kwaliteit de pompoenpit bezit? Ze bevatten: vitamines, mineralen zoals fosfor, seleen, zink, eiwit en onverzadigde vetten

De pompoempit

Naast het vruchtvlees van de pompoen zijn ook de pitten waardevol. Ze bevatten onverzadigde vetten die wij nodig hebben voor het maken van nieuwe cellen en een flink aantal hormonen en ze zorgen voor toename van goed cholesterol. De pompoenpit werkt vochtafdrijvend en ze bevatten stoffen die problemen aanpakken met de prostaat en deze helpen voorkomen. Ook de pit heeft genezende werking.

Deze werkt wormdrijvend. In het dunne vliesje tussen schil en kern zit namelijk een bepaald zuur dat de worm verlamt waardoor die de binnenzijde van de darmwand loslaat.

Je kunt de pitten zelf roosteren of je koopt ze kant en klaar gedroogd bij je natuurvoedingswinkel.

Pompoenpitten kunnen zo uit het handje worden gegeten en kunnen gebruikt worden door een salade, smoothie of yoghurt. Ze kunnen ook door brood of koekjes gebakken worden.

 

Marja Verleun

Jasper & Jorien
Maken pompoen troep/soep

Hoe kun je pompoenen eten?

Ik zal een paar voorbeelden geven:

Je kunt er een lekkere soep van koken. Hier vind je mijn favoriete recept:

Pompoensoep

Pompoensoep 

maaltijdsoep voor 4 á 5 personen, vooraf voor 8 á 10 personen

Ingredienten 

  • 1 pompoen ca. 1300g
  • Kleine winterpeen 200g
  • 2 aardappelen 200g
  • 2 uien
  • 2 teentjes knoflook, gehakt
  • 1 eetlepel kerriepoeder
  • Flinke mespunt komijnpoeder (djinten)  
  • 1 1/2 l kippen- of kruidenbouillon 
  • 1 eetlepel suiker
  • 1 bakje crème fraîche 125 g
  • Bladpeterselie 
  • Peper, tabasco, zout
  • (200g gerookte kip of restje gare kip of rookworst)

Bereiding

Gewassen pompoen in stukken snijden en pitten en draden eruit halen. De pitten kun je eventueel nog roosteren. 

Winterpeen en aardappelen schillen en in stukken snijden.

Bak de ui in olijfolie goudbruin en voeg dan knoflook, kerrie en komijn toe. Bak al roerend nog 1 minuut. Voeg pompoen, winterpeen, aardappelen, bouillon en suiker toe. Breng de soep tegen de kook aan en laat 40 minuten zachtjes sudderen tot pompoen goed gaar is. Niet laten koken. Roer geregeld.

Doe nu alles in de blender om een mooie gladde soep te krijgen.

Nog even terug in de pan. Op smaak brengen met peper, tabasco en zout.

(Eventueel kleingesneden (gerookte) kip of rookworst toevoegen) Goed doorwarmen, niet koken.

Serveer met crème fraîche en wat bladpeterselie.

Lekker met meergranenbrood met pompoenpitten.

Eet smakelijk!

Linzenstoof met pompoen en zoete aardappel

Stoofpotje

Of je kookt een stoofpotje met linzen en zoete aardappel. 

http://suefoodandtravel.com/2014/06/18/linzen-stoof-met-pompoen/

Pompoenbrood

Pompoenbrood

Je kunt de pompoenpuree gebruiken in pompoenbrood.

http://www.degezondekok.nl/recepten/lunch/item/134-glutenvrij-pompoenbrood

Pompoenbloemen met risotto

Pompoenbloemen met risotto

Van de bloemen kun je een feestelijk voorgerechtje maken, gevuld met risotto.

http://eetsnob.nl/2014/08/18/gevulde-pompoenbloemen-met-risotto/

Opmerking

Dit themaverhaal is gemaakt door een vrijwilliger van de Delftse Natuurwacht. Uiteraard doen wij altijd ons uiterste best om bij teksten of afbeeldingen de juiste bronvermelding te plaatsen. Wanneer u desondanks van mening bent dat ten onrechte een tekst of afbeelding is geplaatst, of de gewenste bronvermelding ontbreekt, neemt u dan alstublieft direct contact op met ons: vragen@natuurwacht.nl. We zullen dit dan zo snel mogelijk herstellen.